Het kabinet vindt het belangrijk dat uitkeringsfraude wordt tegengegaan. Daarom krijgen uitvoerende instanties meer mogelijkheden om de informatie die iemand geeft over zijn leefsituatie, te checken bij uitkeringsgerechtigden. Dit kan onder meer via een huisbezoek. Als de uitkeringsgerechtigde niet meewerkt aan een huisbezoek, heeft dit gevolgen voor zijn uitkering. Dit is de kern van een wetsvoorstel dat staatssecretaris Klijnsma naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In het wetsvoorstel wordt geregeld dat de uitvoerende instanties ook als zij geen concreet vermoeden van fraude hebben, controles bij uitkeringsgerechtigden mogen uitvoeren om de leefsituatie na te gaan, bijvoorbeeld of hij wel echt alleenstaand is. Dit moet garanderen dat uitkeringen terecht worden verstrekt en fraude wordt teruggedrongen.

De extra controlemogelijkheid geldt voor alle sociale uitkeringen waarbij de uitkering is gerelateerd is aan de samenstelling van het huishouden. Het gaat dan onder andere om de AOW, de bijstand en de kinderbijslag. De leefsituatie van iemand is van invloed op de hoogte van de uitkering. Zo krijgt een alleenstaande bijstandsgerechtigde 70% van het minimumloon, terwijl twee samenwonende bijstandsgerechtigden in totaal 100% van het minimumloon ontvangen. Uitkeringsgerechtigden kunnen het bewijs leveren door de uitkeringsinstantie een huisbezoek te laten afleggen.

Het kabinet streeft ernaar het wetsvoorstel op 1 januari 2010 in te voeren.